Yeminli Mali Müşavir Nedir?

Ülkemizdeki iktisadi faaliyetlerde mali danışman ya da mali müşavir ile çalışma alışkanlığı Cumhuriyetin ilk dönemlerine kadar dayanmaktadır. 1950 yılından itibaren Türk Vergi Sisteminde batılı ülkelerdekine benzer çağdaş vergileme sisteminin yürürlüğe girmesiyle birlikte, mali müşavir ihtiyacı bu gelişmelere paralel olarak daha da artmıştır. Özel kesimin Türkiye ekonomisi içindeki nispi önem ve ağırlığının artışı, mali müşavire duyulan ihtiyacın yanı sıra fiili çalışma alanlarını da genişletmiştir. 

Örgütsüz bir şekilde 1989 yılına kadar gelinmiş ve bu yıl içinde meslekle ilgili 3568 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesiyle, meslekte milat sayılan köklü bir düzenleme yapılarak hayata geçirilmiştir.3568 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesini izleyen yıllarda, Maliye Bakanlığı tarafından bir dizi sorumluluklar, görevler Yeminli Mali Müşavirlere verilmiştir. Bir anlamda, kamunun vergi incelemesi yetkisi kısmen özelleştirilmiştir. Özellikle tam tasdik yetkisinin 1995 yılında düzenlenmesi ve Yeminli Mali Müşavirlere devredilmesi ile, ödenmesi gereken verginin doğruluğunun araştırılması, tespit edilmesi ve sağlanması sorumluluğu meslek mensuplarına teslim edilmiştir. 

Yeminli Mali Müşavirlik bir kariyer mesleğidir. Bir firma için Yeminli Mali Müşavirle çalışmak, ondan danışmanlık hizmeti almak, tam tasdik kapsamında çalışmak bir ciddiyet göstergesidir. Diğer bir ifadeyle işini ciddiye alan, kamusal düzenlemeler karşısında zor duruma düşmek istemeyen, hatalarını minimize etmek isteyen firmalar genelde Yeminli Mali Müşavirle çalışmayı yeğlemektedir. 

Yeminli Mali Müşavir, görevini yaparken sorumluluğunun gerektirdiği azami dikkat ve özeni iyi niyet çerçevesinde göstermekle mükelleftir. Kariyer hizmeti alan firmaların da gerekli titizlik ve özeni aynen meslek mensubu gibi, işin verilmesi aşamasında ve yürütülmesi esnasında göstermeleri beklenir. Aksi halde, yasalara karşı yapılan bir yanlışlık sadece müşavirlik hatası olmakla sınırlı kalmaz, bu hizmeti alan firmanın sahiplerinin basiretini ve niyetlerini de tartışmalı hale getirir. Yoruma yönelik marjinal konuların dışında kalan aleni durumlarda, meslek hatasına meydan verilmemelidir. 

Yeminli Mali Müşavir; işletmelerin hesap, bilanço, defter kayıt ve belgelerini, vergi mevzuatı ve Tek Düzen Hesap Planı ile getirilen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliğleri yönünden inceleyen, inceleme sonuçlarını, Yeminli Mali Müşavir İnceleme ve Denetim Raporu na döken yarı resmi bir inceleme elemanıdır. Yeminli Mali Müşavir, incelediği firmaların hesap ve inceleme konularını rapora aktararak, ödenmesi gereken verginin doğruluğunu araştırmak suretiyle; bu işlemleri tasdik eden kişidir. 

Yeminli Mali Müşavir Neleri Tasdik Eder 

Yeminli Mali Müşavir aşağıdaki işlemleri tasdik eder, ilgili mükelleflerin bu tasdikleri yaptırmaları bazı hallerde zorunludur. 

  • İsteyen firmaların kurumlar ve gelir vergisi beyannamelerinin ekleriyle birlikte tasdik edilerek rapora bağlanması, 
  • Yapılan ihraç işlemleri nedeniyle indirim konusu yapılamayan KDV nin iadesi ve mahsubu konusunda tasdik işlemleri, 
  • Muhasebe sistemlerinin kurulması, geliştirilmesi; işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerin düzenlenmesi ve bu konularda müşavirlik yapılması, 
  • Belirtilen konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapılması, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş verilmesi, rapor ve benzerlerinin düzenlenmesi, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işlerin yapılması, 
  • Yeniden değerlemeye esas alınan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin değeri belli bir tutarı aşan mükelleflerin yeniden değerleme ve amortisman hesaplarının tasdik işlemleri. 
  • KDV Kanunu nun 14. maddesi uyarınca yapılan uluslararası taşımacılık istisnası nedeniyle KDV iadesi veya mahsubu işlemlerinin tasdiki, 
  • Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin yatırım teşvik belgesine bağlı olan ve proje bedelleri toplamı belli tutarı aşan yatırımları nedeniyle yararlanılan yatırım indiriminin tasdiki. 
  • KDV Kanunu nun 13/a,b maddesinde yer alan mükelleflere işletmelerinde kullanacakları deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçlarının teslimleri ile bunların tadili, onarım ve bakımı şeklinde ortaya çıkan teslim ve hizmetler, deniz, hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler istisnasının KDV iade / mahsuplarının tasdiki tasdiki, 
  • Kaynak kullanımı destekleme primi ve KDV desteği konusunda tasdik işlemleri, 
  • Sermayenin ödendiğinin tespitine dair tasdik işlemleri, 
  • İlişiksizlik belgesi raporu, (SSK Primleri ile ilgili) 
  • Bankalar tarafından müşterilere açılacak krediler ve/veya verilecek kefalet ya da teminatların belli tutarı geçmesi halinde bilanço ve gelir tablosunun tasdik işlemi. 
  • Gümrük beyannamelerinin tasdiki, 
  • Dahilde işleme izin belgesine dayanarak yurt içinden KDV siz olarak alınan mallarla ilgili işlemlerin tasdiki, 
  • İndirimli oranda KDV ne tabi işlemlerin tasdiki, 
  • Sermayeye ilave edilecek işletme içi fonların tespiti (DAF, MAF, Olağanüstü yedek akçe, özel fonlar, dağıtılmamış karlar)-Vakıfların hesaplarının incelenmesi ve tasdiki, 
  • Radyo - Televizyon Üst Kurul paylarının tespiti, 
  • Yatırım teşvik belgesi kapama işlemleri, 
  • Organize Sanayi Bölgelerinin hesaplarının incelenmesi.